Ćwiczenia umysłu dla Seniorów

Dzisiaj zapraszamy na gimnastykę umysłową dla seniorów! Udzielamy odpowiedzi, co zrobić, by umysł nie poszedł na emeryturę.

Dla wielu seniorów zakończenie pracy zawodowej to czas odpoczynku, spokoju lub możliwości oddania się ulubionym zajęciom. Jednak czy to dobry moment aby pozwolić na to, żeby umysł też poszedł na emeryturę? Jeżeli mu na to pozwolimy – to sobie pójdzie. Na skutki nie trzeba będzie czekać długo: coraz częstsze zapominanie, wolniejsze kojarzenie czy problemy z koncentracją uwagi.

Jeżeli zaś nie dopuścimy do tego by nasze szare komórki się rozleniwiły – zapobiegniemy lub odsuniemy w czasie zaburzenia związane z pracą umysłu oraz utrzymamy na optymalnym poziomie wiele funkcji poznawczych, np. uczenie się. Badania dowodzą, że gimnastykując umysł możemy znacząco poprawić pamięć, szybkości myślenia i zdolności twórcze!

teraz_senior_mozg_

Czym zatem jest ta gimnastyka umysłu? To regularne ćwiczenia ogólnej sprawności mózgu. Dlatego też taki trening nie powinien być fragmentaryczny np. tylko rozwiązywanie krzyżówek. Najlepsze dla naszej aktywności intelektualnej jest wszechstronne aktywizowanie nie tylko pamięci i uwagi  ale też zadania graficzne, językowe czy nawet matematyczne. Im większa różnorodność, tym bardziej elastyczny i sprawny pozostanie umysł.

Warto jednak zwrócić uwagę, że z trenowaniem umysłu jest jak z trenowaniem sportu. Wymaga wysiłku, czasu i systematyczności. Jednorazowe zrywy niewiele pomogą. Nie chodzi tu jednak koniecznie o bieganie z zajęć na zajęcia na Uniwersytecie Trzeciego Wieku, douczanie się języka po nocach a w konsekwencji przeciążanie umysłu. Naszym motto powinno brzmieć: „Rób i ucz się tego, co lubisz i tylko tyle, ile sprawia ci przyjemność!” Stres bowiem, szczególnie w trzecim wieku, jest niekorzystny w procesie uczenia się i zapamiętywania. Stąd ważne, by nie robić niczego pod presją czasu, ocen czy krytyki innych osób.

Pamiętać należy też, że często odczuwane niedomaganie umysłu np. problemy z przypominaniem nie muszą oznaczać zmian nieodwracalnie związanych z wiekiem. Nierzadko przyczyną może być stres czy depresja, które to silnie zaburzają funkcjonowanie pamięci. Ważne jest zatem, aby przyjrzeć się nie tylko metryce („w tym wieku tak już jest”) ale też psychologicznym uwarunkowaniom – tym bardziej, że można z nimi skutecznie walczyć. Jak?

 

TRENING PAMIĘCI

Pamięć można trenować – wzmacniając i poprawiając. Często nie jest ona słaba – tylko niewyćwiczona. Jeżeli do tego dodamy okres emerytalny, w którym pozwoliliśmy sobie na „umysłowe wakacje”, to zapominanie i trudności z zapamiętaniem mogą nam zacząć mocno doskwierać. Pamięć z wiekiem słabnie – to fakt, szczególnie pamięć krótkotrwała, odpowiedzialna za uczenie się i zapamiętywanie nowych rzeczy. Często znakomicie pamiętamy zdarzenia z młodości, ale zapominamy, gdzie położyliśmy klucze, okulary, receptę. Badania potwierdzają, że pamięć długotrwała, odpowiedzialna za zapamiętywanie rzeczy z przeszłości często działa nieskazitelnie, a nawet są momenty iluminacji, czyli nagłego i głębszego przypominania sobie wydarzeń z przeszłości.

teraz_senior_scrabble_

Trenując pamięć bazujmy zatem na wiedzy, którą już mamy, kojarząc nowe fakty z tym co już znamy. Umysł seniora bowiem, to pełen doświadczeń i informacji magazyn. Regularne ćwiczenie pamięci pozytywnie wpływa na koncentrację, spostrzegawczość, słownictwo, sposób wypowiadania się i przekazywania wiedzy.

Jak ćwiczyć pamięć? Jeśli ktoś wciąż rozwiązuję krzyżówki, to odpowiedzi na pewne hasła są automatyczne, więc jest to minimalny wysiłek dla umysłu. Należy więc wykonywać coraz trudniejsze ćwiczenia. Kiedy idziemy do sklepu z koszykiem warto sumować to, co do niego wkładamy. Liczyć ile zapłacimy przy kasie. Dobrze jest też uczyć się nowych słów, jeśli usłyszymy nieznany wyraz, warto poszukać w słowniku, dowiedzieć się co znaczy i zapamiętać. Bowiem każde nowe zapamiętane słowo to nowe połączenie neuronalne. Im więcej zapamiętamy, tym więcej takich połączeń, i tym nasza pamięć i nasz umysł będą sprawniejsze. Można także trenować na grach towarzyskich, np. zapamiętywanie imion. Klasyczną zabawą jest układanie przedmiotów. Wybrana osoba zapamiętuje ich układ i zamyka oczy. My zmieniamy kolejność. Po zdjęciu opaski trzeba powiedzieć co się zmieniło. To trening na pamięć wzrokową. Znakomite zaś na pamięć słuchową może być zapamiętywanie jakiegoś rymu lub rytmu, zapamiętywanie krótkich wierszyków, fraszek, wesołych lub przepełnionych emocjami opowieści. Zapamiętując nowe słowo warto je skojarzyć z czymś niecodziennym, zabawnym, kolorowym, bo wtedy bardziej przykuwają naszą uwagę. Garść przykładów:

Zadanie 1: Przyjrzyjcie się wyrazom przez minutę, potem zakryjcie je i zapiszcie te, które zapamiętaliście, np.:

…rower, zeszyt, niebo, miłość, samochód, jezioro (wyobraźcie sobie jak w nim pływacie), czekolada, parasol, długopis, cebula, czosnek, Doda, zeszyt, motor, powłóczyście, portfel, lampa, Egipt, wiosna…

A teraz sprawdźcie, jakie informacje najszybciej wchodzą do głowy. Jeżeli zapamiętaliście słowa z początku listy, to jest to efekt pierwszeństwa (zapamiętujecie najlepiej informacje z początku lekcji czy pierwszych stron książki), z końca listy – prawo świeżości, „zeszyt” – efekt powtórki, „Doda” lub „powłóczyście” to efekt wyjątkowości (zapamiętujecie to, co rzuca się w oczy, jest nietypowe), „rower, samochód, motor” lub „cebula, czosnek” to efekt grupowania, zaś „Egipt” to efekt emocji, a „jezioro” to efekt wizualizacji.

Zadanie 2: AKRONIMY – utwórzcie z  pierwszych liter imion do zapamiętania – jakiś skrót lub słowo:

Agnieszka, Olga, Maria, Łukasz, Sylwia

Odp. Masło lub Słoma

Zadanie 3: RYMONIMY – najprostsze, ale skuteczne zapamiętanie np. trudnej daty – ułóżcie swoją własną rymowankę. Zapamiętywanie daty 1734 np.:

Gdy 1 poszedłem na ryby / To 7 złapałem na niby / Po 3 godzinach wyprawy / Obszedłem 4 stawy

teraz_senior_neurony_

TRENING KONCENTRACJI UWAGI

Uwaga to zdolność naszego umysłu do selekcjonowania informacji (wybiórczość), zdolność do podtrzymywania aktywności przez dłuższy czas (czujność) oraz zdolnośćpolegająca na sprawowaniu kontroli poznawczej nad czynnościami wykonywanymi jednocześnie (podzielność uwagi).

Koncentrować się to znaczy utrzymywać myśl na tym samym obiekcie w pewnym okresie czasu. Zaburzenia tej umiejętności mają negatywny wpływ na proces zapamiętywania i uczenia się. Trening uwagi powinny stosować osoby często rozpraszające się, mające problemy z wyborem najważniejszych informacji. Zanim zaczniecie trening sprawdźcie, jak długo jesteście w stanie utrzymać uwagę np. na wskazówce zegara (nie myśląc o niczym innym). Niektóre ćwiczenia można wykonywać wszędzie – w autobusie np. skupiać się na odczuciach z pięciu podstawowych zmysłów: co teraz widzę, słyszę, czuję itd.

Zadanie 1: Licz od 1 do 20, jednocześnie co 5. czyli 1-5, 2-10, 3-15, 4-…. (ćwiczysz przerzutność uwagi)

Zadanie 2: Wybijaj prosty rytm lewą ręką a prawą napisz tekst piosenki „Wlazł kotek” (ćwiczysz podzielność uwagi).

Zadanie 3: Wyszukuj różnice między dwoma podobnymi obrazkami (ćwiczysz selektywność uwagi).

 

TRENING TWÓRCZOŚCI

Są to ćwiczenia, które zwiększą potencjał twórczy. Twórcą może być każdy – podczas tworzenia nowego przepisu kuchennego, podczas projektowania własnego mieszkania oraz w działalności artystycznej. Obecnie odchodzi się bowiem od postrzegania twórczości przez pryzmat elitarności, osiągnięć na wielką skalę. Do treningu twórczości należy podejść bez obaw o „to, co z tego wyjdzie”, bez ograniczeń typu „ja nie potrafię” i blokad z wcześniejszych okresów życia „ty się do tego nie nadajesz”. Jeżeli tylko jakaś czynność np. malowanie, pisanie wierszy czy szydełkowanie sprawia Ci ogromną przyjemność, to wartościowe jest samo wykonywanie jej, bez względu na efekt końcowy. Takie oddanie się przyjemnemu, twórczemu zajęciu powoduje wzrost pozytywnych emocji – radości, satysfakcji, poprawia się samoocena, a z nią relacje międzyludzkie. Ma to też wpływ na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne – chociażby poprzez obniżenie poziomu stresu i lęku oraz wzrost aktywności życiowej.  Przekłada się to pozytywnie również na radzenie sobie z problemami dnia codziennego oraz podejście do uczenia się w ogóle.teraz_senior_tworczosc_

Zadanie 1: Zakończ znaną bajkę, przypowieść – w zupełnie inny, zaskakujący sposób, z innym morałem.

Zadanie 2: Utwórz teksty reklamujące twoje osiedle, kuchnię czy klub.

Zadanie 3: Z papieru toaletowego zrób strój/kostium dla wnuka – pozbywając się ograniczeń, sztywnych schematów myślowych użycia owego produktu 🙂

 

…i czasami się ponudź! Nuda wpływa na wzrost myślenia twórczego, robienia czegoś z niczego.

Podsumowując: szczerze zachęcamy wszystkich seniorów, by gimnastykę umysłu uprawiali regularnie i wytrwale z radością i przyjemnością. Wsłuchując się w siebie, w swoje potrzeby i możliwości wybierzcie najlepszy jej rodzaj i formę, indywidualne albo grupowe zajęcia. Polecamy różnorodne zajęcia oferowane dla seniorów przez różne instytucje czy kluby: od gimnastyki ciała, przez zajęcia językowe, komputerowe czy artystyczne – one wszystkie bowiem wymagają aktywności naszego mózgu. W ten sposób nie pozwolimy mu tak łatwo przejść na emeryturę.

 

 

(Na podstawie http://www.seniorzy.sopot.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=133&Itemid=140)

11 odpowiedzi do artykułu “Ćwiczenia umysłu dla Seniorów

    1. Anna

      Pani Lilko dobra strona,ale w książkach są bardziej urozmaicone ćwiczenia.
      Najwaźniejsza jest silna wola i ćwiczenia systematyczne.Są warsztaty ćwiczenia
      pamięci w róźnych stowarzyszeniach.Ja mówię o Krakowie.

  1. Anna

    Typowe ćwiczenia na poprawę pamięci i koncentrację.Brałam udział w różnych warsztatach na UTW.Mam teź kilka książek,metody,techniki są podobne.
    Mając 84+,nie mam kłopotów z pamięcią,ale systematycznie ćwiczę.

    1. Teraz Senior Autor

      Pani Anno,

      a może podzieli się Pani jakimiś dodatkowymi pomysłami? Myślę, że przydadzą się naszym czytelnikom. 🙂

    1. Teraz Senior Autor

      Pani Kasiu, w imieniu naszym i Seniorów dziękujemy za publikację. I życzymy wszystkiego najlepszego w Nowym 2016 Roku!

  2. Krystyna

    Jestem osobą w wieku 70+ i widzę że z pamięcią u mnie kiepsko. Jak osoba leniwa może się zdopingować do myślenia?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *